سرخط خبرها
جمله انگیزشی - در مورد ارزش خود
همیشه برای خودت ارزش قائل باش وگرنه در بازتاب کسی برای شما ارزش قائل نمیشه - جرات زیستن

احساس ارزشمندی چیست

به بیان ساده، احساس ارزشمندی میزان اهمیتی است که برای خود قائل هستیم. دورنمایی احساسی از خودمان که مشخص می‌کند در مقایسه با دیگران چه احساسی درباره خودمان داریم و دلیل آن چیست. احساس ارزشمندی بخشی بنیادی از وجود ماست و برداشت ما از خودمان را به ما نشان می‌دهد. هرآنچه درباره‌شان فکر می‌کنیم، هر احساسی که داریم و حتی چگونگی رفتار ما محصول ارزشی است که خودمان به خودمان می‌دهیم. احساس ارزشمندی موضوع حساسی است. حال اگر می خواهید دید بازتری از احساس ارزشمندی خود داشته باشید با ما همراه باشید تا شما را با این نظریه بیش تر آشنا کنیم.

این را بدانید که دیگران تعیین کننده ارزش درونی شما نیستند

 ما چطور می‌توانیم از دیگران توقع داشته باشیم و ارزش درونی ما را معتبر بدانند، زمانی که خودشان ارزش خود را نمی‌دانند؟ علاوه بر این زمانی که خودمان برای کارهای خود ارزش قائل نباشیم و خود را ارزشمند ندانیم، از دریافت اعتباری که دیگران برای ارزش درونی ما قائل هستند، اجتناب می‌کنیم و هرچقدر دیگران تکرار کنند که «تو ارزشمندی» ما چنین سخنی را نخواهیم پذیرفت. همان طور که جمله معروفی در این باره وجود دارد که می گوید: جهان آیینه ماست و همان چیزی را به ما می‌دهد، که خود را لایق آن می‌دانیم. اگر می‌خواهید که دنیا با شما همانند انسانی ارزشمند رفتار کند، باید اول خودتان همان گونه رفتار کنید و ارزش حقیقی خود را به عنوان یک انسان، بشناسید.

هیچگاه نمی‌توانید ارزش درونی خود را بیرون از خود بیابید

ما در دنیایی زندگی می‌کنیم که از کودکی به ما آموخته اند که نوع بودن ما به آنچه می‌گوییم و آنچه انجام می‌دهیم، بستگی دارد و ارزش درونی ما را افکار و احساس‌مان تعیین می کند؛ در حالیکه این طور نیست. اگر باور ندارید، نگاهی به اطراف خود بیاندازید. اطراف شما احتمالاً پر است از انسان‌هایی که کارهای ارزشمند بسیاری انجام داده‌اند و دارایی‌های زیادی دارند، اما اگر از آن‌ها بپرسید که احساس‌شان به خودشان چیست احتمالاً خواهند گفت که احساس می‌کنند کافی و ارزشمند نیستند. اما به یاد داشته باشید که هرگز در دنیای بیرون، به دنبال ارزش درونی خود نباشید. برای پی بردن به ارزش حقیقی‌تان، باید به درون خود سفر کنید. با سفر به درون می‌توانید هر آن چه به آن نیاز دارید و هرآن چه واقعاً هستید را پیدا کنید.

در انتخاب افرادی که با آنان وقت می‌گذرانید، دقت کنید

افرادی که با آن‌ها معاشرت و رفت وآمد دارید تاثیر بسزایی در این که ما چه احساسی به خود داریم و خود را چگونه می‌بینیم و می‌شناسیم، دارند. متاسفانه دوستان و خانواده ما بسیاری از اوقات، شک و تردید و احساس ناامنی ما نسبت به خودمان را تقویت می‌کنند. البته ممکن است که آن‌ها این کار را به صورت ناخودآگاه انجام دهند؛ اما به هر حال باعث می‌شوند احساس بی‌ارزشی کنیم و با این حال دوست داشتن خود برای‌مان سخت‌ترخواهد شد. در انتخاب افرادی که با آن‌ها بیش تر در رفت و آمد هستید و اکثر وقت خود را با آن ها می‌گذرانید، دقت داشته باشید. افرادی را برای دوستی و معاشرت انتخاب کنید که شما را بالا می‌برند و کمک می‌کنند احساس بهتری به خودتان داشته باشید. سعی کنید همیشه به این که در کنار افراد مختلف، چه احساساتی را تجربه می‌کنید، توجه کنید. به هیچ کس اجازه ندهید باعث شود به احساس ارزشمندی شما نسبت به خودتان، لطمه وارد کند.

نظریه احساس ارزشمندی

بسیاری از آدم‌ها فقط وقتی احساس ارزشمندی می‌کنند که به موفقیت خاصی دست خواهند یافت. بر مبنای نظریه ی احساس ارزشمندی (self-worth theory)، انسان با دستیابی به اهداف خود در زندگی، خودش را به رسمیت می‌شناسد. توانمندی، قاطعیت، عملکرد و عزت‌نفس عناصر این نظریه هستند. این ۴ عنصر در ترکیب با یکدیگر نشان می‌دهند که ما چه نگاهی به خودمان داریم. هرچند دستاوردها و موفقیت‌ها با ارزش‌اند، آیا این اندازه اهمیت‌دادن به آنها درست است؟ آیا بهتر از دیگران بودن، تنها چیزی است که باعث می‌شود به خودمان ارزش بدهیم؟ چه چیزی واقعا حس ارزشمندی را به ما القا می دهد؟

معنی واقعی احساس ارزشمندی

شاید پذیرش خودتان همان‌‌گونه که هستید، بدون دارایی چشمگیر یا شغل رؤیایی‌تان، کمی دشوار باشد. این پذیرش برای برخی چنان دردناک است که هر کاری می‌کنند تا از آن فرار کنند. این احتمال هم وجود دارد که برخی افراد از خودآگاهی بترسند! طبیعی است که انسان از چنین درد و ترسی فرار کند. اما این فرایند برای کشف ارزش خودمان ضروری است و نباید از زیر آن در برویم. در پس پرده ی هر احساس به ‌ظاهر دردناکی، به رهایی بی‌پایان می‌رسیم. نخستین گام در این مسیر، خودآگاهی است. خودآگاهی کلید دستیابی به احساس ارزشمندی شما خواهد بود.

همه ی ما تصویری از کسی را که می‌خواهیم باشیم، در ذهن مان داریم. گاهی این تصویر با خود واقعی ما یکسان نیست. داشتن اهداف مختلف و جاه‌طلبی خوب است؛ اما هرگز نباید بگذاریم رؤیاهایمان باعث شوند خود واقعی‌مان را فراموش کنیم. انکارِ خود یکی از بزرگترین دشمن احساس ارزشمندی است. میل به انکار است که خودآگاهی را دشوار می‌کند. بسیاری افراد نمی‌‌خواهند از تصورشان درباره خودشان فاصله بگیرند. آنها نمی‌خواهند خود واقعی‌شان را بپذیرند.

ارزش‌دادن به خود چیز بدی نیست. این کار باعث می‌شود ضعف‌هایمان را بپذیریم و بر توانایی‌هایمان بیش تر تمرکز داشته باشیم. گاهی ما از خیلی از ویژگی‌های مثبت خودمان آگاه نیستیم. خودآگاهی کمک می‌کند آنها را دریابیم. در مسیر ارزش‌دادن به خود، می‌توانیم بهترین دوست خودمان باشیم یا بدترین دشمن‌مان. با تعویق خودآگاهی، در واقع، رهایی و بهبود را به تأخیر می‌اندازیم. احساس ارزشمندی وقتی حاصل می‌شود که بدانیم که هستیم و چه ویژگی‌های مثبتی داریم.

خود ارزشمندی با اعتماد به نفس چه تفاوتی دارد؟

خود ارزشمندی و اعتماد به نفس مفاهیم بسیار نزدیک به هم دارند که تفاوت‌های ظریفی با یکدیگر دارند. برای مثال اعتماد به نفس به معنای نگرش کلی در مورد خود نیست بلکه میزان احساس کارایی ما در زمینه‌های خاص را نشان می‌دهد. برای مثال ممکن است شما به طور کلی احساس ارزشمندی مناسبی را در خود پرورش داده باشید اما در زمینه ورزشی اعتماد زیادی به توانایی‌های خود نداشته باشید و اعتماد به نفس پایینی را در این باره احساس کنید. همه انسان‌ها به طور طبیعی و ذاتی متناسب با ضعف‌های خود ممکن است در برخی زمینه‌ها کمبود اعتماد به نفس را احساس کنند و در حقیقت می‌توان گفت احساس ارزشمندی مفهومی فراگیرتر و کلی‌تر نسبت به خود ارزشمندی است.

 

عوامل مؤثر رایج در سنجش ارزشمندی

 

عناصر چهارگانه‌ای که پیش‌تر به آنها اشاره شد، تنها عوامل تعیین‌کنندۀ احساس ارزشمندی نیستند؛ عوامل فراوان دیگری هم در میزان ارزشی که فرد برای خودش قائل است، مؤثرند، عواملی مانند بحران‌های کودکی، نمرات پایین و حتی قلدری و. . . وجود دارد که به برخی از آن ها اشاره می کنیم.

رایج‌ترین عواملی که انسان بر اساس آنها میزان ارزشمندی خودش را تعیین می‌کند، عبارت‌اند از:

۱. دایره روابط

خیلی وقت‌ها، آدم‌ها بر اساس تعداد افراد مهمی که می‌شناسند و با آنها رابطه نزدیک دارند، اعتبار خودشان را می سنجند.

۲. نمود فیزیکی و احساسی

قضاوت و اعتبارسنجی افراد بر پایه نمود بیرونی آنها در همه ما رخ می‌دهد. این که مردم چه می‌پوشند، چطور صحبت می‌کنند و جامعه چه فکری درباره آنها می‌کند، برای بیش تر افراد حایز اهمیت است .

۳. حرفه

شغل و حرفه در ارزش‌گذاری آدم‌ها مؤثر است. ممکن است فردی در برخورد با پرستارها سرد باشد، اما با پزشکان رفتاری دوستانه داشته باشد؛ زیرا باور دارد پزشک آدم موفق‌تری است! پس دقت داشته باشید که حرفه افراد اغلب در تعیین اهمیت زندگی آنها نقش دارد.

۴. دارایی

میزان دارایی، از میزان حقوق گرفته تا تعداد و نوع ماشین‌تان، یکی دیگر از عواملی است که در سنجش ارزش خود مؤثر است. معمولاً دارایی  مادی بیش تر مدنظر است.

چه‌چیز را نباید احساس ارزشمندی بدانیم؟

باورهای غلطی درباره ارزشمندی آدم‌ها وجود دارند. این باورها باعث می‌شوند برخی آدم‌ها برای خودشان ارزشی کمتر از لیاقتشان قائل باشند؛ مثلاً دارایی مادی را در حقیقت نباید شاخصی برای ارزشمندی افراد دانست.

چطور ارزش خودمان را تشخیص دهیم؟

سرانجام خودآگاهی را پذیرفتید؛ اما حس خوبی درباره خودتان ندارید. هیچ ویژگی قابل‌توجهی در خودتان نمی‌بینید. فکر می‌کنید آدمی معمولی هستید که هیچ‌‌چیزی برای عرضه خود به دیگران ندارید! احساس می‌کنید نیاز دارید ارزش‌تان تأیید شود. می‌خواهید دستاوردی داشته باشید. حتی دلتان می‌خواهد آزمونی برای سنجش ارزش‌ انسان وجود داشته باشد. اما باید بدانید احساس ارزشمندی از درون انسان سرچشمه می گیرد. دوباره تأکید می‌کنم احساس ارزشمندی برآمده از ارزشی است که خودتان به خودتان می‌دهید. همین که وجود دارید، به‌اندازه کافی باید برایتان  ارزشمند باشد!

سخن پایانی

باید بدانید که در مسیر شناسایی ارزش‌هایتان ممکن است دوستانتان را از دست بدهید. آدم‌هایی که خود را ارزشمند نمی‌دانند، با هم‌نشینی با یکدیگر به خود قوت قلب می‌دهند. اعتماد به‌نفسی که در این مسیر به دست می‌آورید، تهدیدی برای این افراد است. هیچ اشکالی ندارد. کاری کنید رشد و پیشرفت شما برای آنها الهام ‌بخش باشد. اما برای جدایی از کسانی که از رشد شما حمایت نمی‌کنند، لحظه‌ای تردید داشته باشید.

 

درباره ی ColinMax

مطلب پیشنهادی

اصول کاریزماتیک

اصل کاریزماتیک

حتماً شنیده‌اید که می‌گویند فلانی مهره‌ی مار دارد؛ این یعنی همان کاریزما که به فرد …

4 دیدگاه

  1. Comment Test

    I care. So, what do you think of her, Han? Don’t underestimate the Force. I don’t know what you’re talking about. I am a member of the Imperial Senate on a diplomatic mission.

    • Comment Test 2

      I care. So, what do you think of her, Han? Don’t underestimate the Force. I don’t know what you’re talking about. I am a member of the Imperial Senate on a diplomatic mission.

      • Comment Test 3

        I care. So, what do you think of her, Han? Don’t underestimate the Force. I don’t know what you’re talking about. I am a member of the Imperial Senate on a diplomatic mission.

  2. Comment Test again

    I care. So, what do you think of her, Han? Don’t underestimate the Force. I don’t know what you’re talking about. I am a member of the Imperial Senate on a diplomatic mission.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *